مردان نماز را در داخل مسجد اقامه مىكردند ، زنان نماز را در صحن مسجد به امامت سليمان بن ابى حثمه به جاى مىآوردند . هنگامى كه عثمان به خلافت رسيد ، نماز جماعت زنان و مردان را يك جا اقامه كرد . « 1 » على الظاهر جدايى نماز زنان و مردان پس از رسول خدا ( ص ) و دقيقا در دورهء خلافت عمر ، در نماز تراويح بود كه خود وى بدعت گذاشت . « 2 » عثمان اين جدايى را بر هم زد ، امّا حضرت على ( ع ) كه به خلافت رسيد ، دوباره نماز زنان را از مردان جدا كرد . در اين دوره مردى به نام عرفجه نماز زنان را اقامه مىكرد . « 3 » در اين روايات يك اشكال هست كه مىگويد : على ( ع ) در ماه رمضان يعنى در نماز تراويح ، مردان و زنان را از هم جدا كرد . روشن است كه على ( ع ) اين نماز را بدعت مىدانست و از خواندن آن ، جلوگيرى مىكرد . « 4 » حال چگونه خودش اقامه مىكرد ؟ درست اين است كه حضرت جماعت زنان و مردان را در نمازهاى يوميه از هم جدا كرد . 3 . پيمان برادرى مهاجران و انصار پس از پنج يا هشت ماه ، كمتر يا بيشتر ، « 5 » پيامبر ( ص ) ميان مهاجران و انصار قرار برادرى نهاد . ابن سعد مىگويد : حضرت در همان وقت ، بين

--> ( 1 ) . حياة الصحابة ، 2 / 171 ؛ الطبقات الكبرى ، 5 / 26 . ( 2 ) . التراتيب الاداريه ، 1 / 73 . ( 3 ) . حياة الصحابة ، 3 / 171 ؛ كنز العمّال ، 4 / 282 ( 4 ) . بنگريد : بحار الانوار ، 19 / 122 ؛ المواهب اللدنيه ، 2 / 71 ؛ تاريخ الخميس ، 1 / 35 ؛ مناقب آل ابى طالب ، 1 / 152 ؛ وفاء الوفاء ، 1 / 276 ؛ فتح البارى ، 7 / 210 ؛ سيره حلبى ، 2 / 92 . ( 5 ) . الطبقات الكبرى ، 1 / 2 / 1 .